PORADNIKI I INNE MATERIAŁY METODOLOGICZNE

Integracja SEAPu z systemem zarządzania energią wg metodologii 50000&1 SEAPs

Poniższe dokumenty pokazują, dlaczego warto i w jaki sposób zintegrować Plan działań na rzecz zrównoważonej energii (SEAP) z systemem zarządzania energią:

Rozwój zintegrowanej strategii gminnej i polityki energetycznej

  • Raport  dotyczący rozwoju gminnej strategii i polityki energetycznej: W ramach tego zadania partnerzy projektu pomagali pilotażowym gminom w tworzeniu podstawy instytucjonalizacji ich SEAPów poprzez opracowanie gminnej strategii (zgodnie z metodologią SEAP) i polityki energetycznej (zgodnie z metodologią ISO 50001). Proces ten angażował wszystkich przywódców lokalnych i partie polityczne (także liderów opozycji). Dostępne w językach:  EN| BG| EL| ES| FR| IT| LV| PL| RO
  • Raport dotyczący wskaźników bazowej emisji (BEIs) i przeglądów energetycznych: Celem tego dokumentu jest przedstawienie rozwoju bazowej inwentaryzacji emisji (BEI, zgodnie z metodyką SEAP) oraz przeglądu energetycznego (zgodnie z metodyką ISO 50001) w ponad 40stu miastach uczestniczących w projekcie. Obydwie analizy stanowią ważną część planowania energetycznego, pozwalając na zrozumienie aktualnej sytuacji gmin w zakresie wykorzystania energii i emisji gazów cieplarnianych (GHG), co z kolei stanowi punkt początkowy dla planowania działań naprawczych. Znajomość sytuacji wyjściowej pozwala także na monitorowanie rezultatów podjętych działań. Dostępne w językach:  EN| BG| EL| ES| FR| IT| LV| PL| RO
  • Raport z procesu uczestnictwa: Istnieje wiele sposobów mobilizowania lokalnych uczestników – jednym z nich jest organizacja lokalnych forów energii, umożliwiających owocne dyskusje nt. lokalnej polityki energetycznej oraz możliwości jej poprawy. Tego typu fora były organizowane we wszystkich gminach uczestniczących w projekcie 5000&1 SEAPs w celu informowania mieszkańców o wdrażaniu zintegrowanego podejścia SZE + SEAP, włączając ich w proces, dzięki czemu zapewniając, że wdrażane plany będą posiadały możliwie duże poparcie oddolne (tzw. podejście bottom-up). Dostępne w językach: EN| BG| EL| ES| FR| IT| LV| PL| RO
  • Raport z projektowania SEAP i planu zadań energetycznych: W ramach projektu konsorcjum wspierało gminy pilotażowe w integracji wyżej wymienionych podejść, tak, aby plany zadań energetycznych stawały się fragmentem SEAP, dotyczącym sektora publicznego. Raport przedstawia dokładniejsze informacje odnośnie tych działań oraz podkreśla główne wnioski z całego procesu, w szczególności te dotyczące korzyści płynących ze zintegrowanego podejścia 50000&1 SEAPs. Dostępne w językach: EN| BG| EL| ES| FR| IT| LV| PL| RO
  • Raport dotyczącyc współpracy partnerskiej i audytu wewnętrznego: Celem dokumentu jest przedstawienie działań w zakresie współpracy partnerskiej zrealizowanych w ramach konsorcjum projektu 50000 & 1 SEAPs. Ważnym aspektem projektu było podniesienie kompetencji partnerów w zakresie tworzenia SEAP, rozwój systemów zarządzania energią (EnMS) i integracja obu podejść poprzez zapewnienie regularnej komunikacji i wymiany doświadczeń między nimi. Partnerzy "trenerzy" i "uczniowie" kontaktowali się regularnie, zarówno podczas spotkań osobistych, jak i on-line, udzielając sobie wzajemnie wsparcia, konsultacji i wymieniając się dobrymi praktykami. Każda para spotkała się co najmniej dwa razy podczas osobistych spotkań i utrzymywała stały kontakt między nimi. Dostępne w językach:  EN| BG| EL| ES| FR| IT| LV| PL| RO
  • Raport dotyczący certyfikacji gmin: W ramach projektu ponad 40 gmin z 8 krajów UE było wspieranych w procesie  opracowywania planów SEAP zintegrowanych z systemami EnMS, począwszy od przygotowania ogólnej strategii gminy, a kończąc na formalnym zatwierdzeniu SEAP i certyfikacji EnMS. Certyfikacja jest wykonywana przez zewnętrzną, autoryzowaną instytucję i ma na celu potwierdzenie zgodności systemu z wymaganiami normy ISO 50001. Choć ze względu na stosunkowo wysokie koszty certyfikacji (które nie były pokryte ze środków projektu, z wyjątkiem Bułgarii i Rumunii), nie wszystkie gminy pilotażowe zdołały uzyskać je przed zakończeniem projektu, wszystkie były przygotowane przez partnerów projektu do procesu certyfikacji (partnerzy wyjaśniali, jak wybrać jednostkę certyfikującą, przejść niezbędne audyty wewnętrzne i zewnętrzne itp.). Zakłada się, że następne certyfikaty zostaną wydane wkrótce po zakończeniu projektu. Dostępne w językach:  EN| BG| EL| ES| FR| IT| LV| PL| RO

Monitorowanie i wdrażanie

Raport dotyczący wyboru i wdrażania działań uwzględnionych w SEAPach: Niniejszy raport zawiera ogólne informacje na temat 143 zrealizowanych (a w niektórych przypadkach wciąż trwających) działań na rzecz klimatu w gminach uczestniczących w projekcie 50000&1 SEAP. Partnerzy projektu z ośmiu krajów UE zgłosili najważniejsze działania każdego z samorządów zaangażowanych w projekt, które doprowadziły do osiągnięcia wymiernych wskaźników efektywności energetycznej i środowiskowej.

Raport dotyczący wdrażania SZE zgodnie z normą ISO 50001: Niniejszy raport podsumowuje rezultaty sprawdzania i monitoringu wdrażania SZE w ośmiu krajach partnerskich. Zgodnie z wymogami normy ISO 50001 w fazie sprawdzania gmina powinna: 

  • zaplanować i zapewnić właściwy monitoring systemu;  
  • okresowo oceniać zgodność systemu z normą;
  • usunąć wszelkie niezgodności i wprowadzić odpowiednie środki naprawcze i zapobiegawcze;
  • kontrolować zapisy;
  • zaplanować i przeprowadzić wewnętrzny audyt system zarządzania energią;
  • dokonać przeglądu systemu.

Synergie i zalety podejścia SEAP+SZE: Wykorzystanie ISO 50001 i innych norm zarządzania energią wspiera starania gmin zmierzające do bardziej efektywnego wykorzystania energii we wszystkich sektorach. Standardy te określają, w jaki sposób wdrażać, utrzymać i doskonalić system zarządzania energią (SZE), co pozwoli organizacji osiągać trwały sukces we wszystkich obszarach związanych z wydajnością energetyczną, w tym w obszarze efektywności, bezpieczeństwa i konsumpcji. Niniejsze sprawozdanie podsumowuje ogólne rezultaty projektu w kontekście zastosowania zintegrowanego podejścia SZE + SEAP. W pierwszym rozdziale omówiono podstawowe zasady i elementy zintegrowanego podejścia. Drugi rozdział zawiera analizę i porównanie pojedynczego podejścia SEAP ze zintegrowanym podejściem SZE + SEAP. Rozdziały 3 i 4 koncentrują się natomiast na głównych zaletach i barierach we wdrażaniu tego podejścia. Sprawozdanie zamykają wnioski.

ISO 50001 I ZRÓWNOWAŻONE PLANOWANIE ENERGETYCZNE

Gromadzenie Planów działań na rzecz zrównoważonej energii (SEAP): Projekt 50000&1 SEAPs pomógł ponad 40 gminom w ocenie ich sytuacji energetycznej i zaplanowaniu działań mających na celu jej poprawę. Działania te zostały włączone do ustrukturyzowanych i kompleksowych planów działania, które opisują je szczegółowo i oceniają ich wpływ na zużycie energii, produkcję energii z OZE i emisję gazów cieplarnianych. Zgodnie z metodologią Porozumienia Burmistrzów (CoM), plan SEAP musi zostać formalnie zatwierdzony przez radę gminy w celu zapewnienia wsparcia na wysokim szczeblu i zaangażowania w jego realizację. Formalnie przyjęte plany SEAP są następnie przedkładane do Biura Porozumienia Burmistrzów i poddane procesowi weryfikacji, gdzie sprawdzana jest ich zgodność z wymaganiami CoM. Dostępne w językach:  EN| BG| EL| ES| FR| IT| LV| PL| RO

Raport odnośnie narzędzi i metod monitorowania: Regularne monitorowanie pozwala na lepsze zrozumienie lokalnej sytuacji energetycznej i jej dynamiki, a także na promowanie osiągniętych rezultatów wśród mieszkańców i zainteresowanych stron, planowanie działań korygujących, zmiany w SEAP oraz identyfikację przyszłych potrzeb i możliwości usprawnień. Dla zapewnienia, że efektywny monitoring i jego rezultaty zostaną wykorzystane w praktyce, niezbędne jest wcześniejsze zaplanowanie procedur monitorowania oraz odpowiednich wskaźników, jako części SEAP. Dostępne w językach:  EN| BG| EL| ES| FR| IT| LV| PL| RO

Dokument programowy i rekomendacje dla decydentów politycznych z UE: Projekt 50000&1 SEAPs zapewnił spójne podejście do integracji SZE z SEAP zgodnie z normami zarządzania energią, takimi jak ISO 50001 i Europejska Nagroda Energetyczna (European Energy Award), stanowiącymi system certyfikacji zarządzania jakością dla gmin zaangażowanych w zrównoważone planowanie energetyczne. Celem działań projektowych była pomoc gminom w przezwyciężeniu przeszkód utrudniających zinstytucjonalizowanie ich planów działań oraz wzmocnienie wewnętrznych struktur i procedur mających wpływ na kształtowanie wysokiej jakości długoterminowej polityki energetycznej i planowania energetycznego. Na podstawie wyników projektu, konsorcjum 50000 i 1SEAPs określiło sześć głównych rekomendacji w celu zapewnienia, że zrównoważone podejście do lokalnej polityki energetycznej i planowania zostanie rozpowszechnione i wzmocnione w całej Europie. 

Szkolenie i budowanie kompetencji

  • Raport dotyczący scentralizowanych seminariów szkoleniowych: Scentralizowane szkolenie stanowiło kluczowy element projektu 50000&1 SEAP i miało na celu wspomagać Koordynatorów Porozumienia Burmistrzów i Organizacje Wspierające oraz gminy w całym procesie SEAP+EnM, począwszy od podjęcia decyzji o opracowaniu SEAPu do jego wdrażania i monitorowania realizacji. Scentralizowane sesje szkoleniowe koncentrowały się z jednej strony na procesie opracowania SEAPów zintegrowanych z systemem zarządzania energią w gminach uczestniczących w projekcie, a z drugiej na wzajemnym przekazywaniu doświadczeń w grupie zaangażowanych w realizację projektu struktur wspierających i gmin oraz poza nią. Kluczowym elementem szkoleń była prezentacja najlepszych praktyk gmin i wymiana doświadczeń. Dlatego podczas tych sesji nie tylko przedstawiano doświadczenia pomocne w dalszym rozwoju zintegrowanego podejścia na szczeblu krajowym i lokalnym uczestnikom, ale również przekazywano je jako informację zwrotną członkom konsorcjum, aby mogli lepiej sformułować wszystkie odnośne, związane z tematem zadania. Dostępne w językach:  EN| BG| EL| ES| FR| IT| LV| PL| RO

 

  • Raport dotyczący otwartych, scentralizowanych sesji szkoleniowych dla gmin i struktur wspierających Porozumienie Burmistrzów z UE - W ramach projektu 50000&1 SEAPs zorganizowane zostały  dwie otwarte sesje szkoleniowe angażujące najważniejsze podmioty - władze lokalne i ich struktury wspierające - w celu wymiany wiedzy i zapewnienia praktycznego wsparcia w zakresie wdrażania podejścia SZE + SEAP. Podjęte dyskusje wyraźnie ukazały, że gromadzenie danych nt. zużycia energii pozostaje kluczową barierą, którą trzeba przezwyciężyć, aby możliwe było odpowiednie i konsekwentne planowanie w oparciu o dobrze sporządzoną bazową inwentaryzację. Gminy mają trudności w uzyskaniu dobrej jakości danych, zwłaszcza że współpraca z dystrybutorami energii odbywa się często na zasadzie dobrowolności, a nie jest uregulowana prawnie. Warunkiem wstępnym udanej realizacji zintegrowanego podejścia SZE + SEAP jest silne zobowiązanie polityczne, ponieważ wymaga ono średniookresowej wizji, a także odpowiednich zasobów (zarówno finansowych, jak i kadrowych). Współpraca ze wszystkimi zainteresowanymi stronami (podmiotami publicznymi, prywatnymi, non-profit itp.) ma kluczowe znaczenie dla skutecznego wdrożenia zaplanowanych działań,, a silnym atutem może tu okazać się wspieranie inicjatyw oddolnych. Z tego powodu skuteczna komunikacja ma istotne znaczenie nie tylko dla zapewnienia poparcia społecznego, ale także dla budowania sojuszu ze społeczeństwem i lokalnymi interesariuszami na rzecz powodzenia realizacji wybranych działań.  Dostępne w językach:  EN| BG| EL| ES| FR| IT | LVPL| RO

Opracowanie i wdrażanie SEAPu

  • Poradnik „Jak opracować Plan działań na rzecz zrównoważonej energii (SEAP)” -  poradnik ten został opracowany wspólnie przez Biuro Porozumienia Burmistrzów oraz Wspólne Centrum Badawcze KE i został stworzony w oparciu o praktyczne doświadczenia miast zaangażowanych w proces zrównoważonego planowania energetycznego i zarządzania energią. Poradnik pokazuje, jak krok po kroku opracować i wdrożyć udany Plan działań na rzecz zrównoważonej energii, a także  zawiera wiele praktycznych wskazówek.
  • Financing Opportunities for Local Sustainable Energy 2014 – 2020 - A Quick Reference Guide developed by the Covenant of Mayors Office to provide signatories Cities with a comprehensive overview of the various options available to find their way through the complex maze of EU funding streams, programmes and mechanisms.

Zbiór przydatnych materiałów

Zestaw narzędzi i metodologii z zakresu ochrony klimatu i zarządzania energią (tzw. Toolbox) opracowany w ramach projektu ENERGY FOR MAYORS stanowi dostępny on-line zbiór przydatnych zasobów, które mają pomóc samorządom lokalnym i ich partnerom w procesie planowania energetycznego i zarządzania energią. Zasoby te są dostępne w wielu językach i obejmują różnego rodzaju poradniki, narzędzia, raporty, filmy video, linki do stron internetowych i wiele innych.

Infografiki Międzynarodowej Agencji Energetycznej dot. zagadnień energetycznych w krajach UE

Twitter Conact Us Print